ASS / Asperger: angsten, wie heeft ze niet?

Ouders van autistische kinderen hoor je vaak zeggen “ik wist van begin af aan al dat er iets aan de hand was met ons [naam kind].” Dat zegt en zei mijn moeder ook altijd. Toen ze onlangs voor het diagnoseonderzoek moest opschrijven waaraan ze als eerste merkte dat er iets anders met mij was, schreef ze “je moest altijd huilen, van begin tot eind, en je was overal bang voor. Angst voor harde geluiden, angst voor het kinderdagverblijf, angst voor autorijden. Op bezoek gaan bij opa en oma in Amsterdam was een ramp”.

Mijn arme ouders, kun je nagaan, in die tijd waren er nog nauwelijks autistische kinderen, alleen maar hele lastige. Mijn moeder heeft ontelbare keren gehoord “geef haar maar eens aan ons mee, dan leert ze het wel”. Altijd werd ze aangevallen op haar ouderschapsvaardigheden, terwijl daar echt helemaal niks aan schortte. Ze was juist instinctief een hele goede auti-moeder. Ze moest altijd afwegen wat goed was voor mij, en noodzakelijk, en wat té moeilijk was. Dingen als schoolreisje waren sowieso een nee; daar heeft mama ook nooit moeilijk over gedaan, ze wist gewoon dat dat me niet lukte, net zo min als het schoolkamp, of buitenlandse reisjes met de middelbare school. Voor mij was meedoen aan de sportdag al een hele overwinning, en dat wist zij ook.

Een belangrijke belemmering in al deze dingen was het reizen: door mijn reisziekte word ik al ziek aan het einde van de straat, en dat is voor iemand die vroeger emitofobie had echt een drama. Groot was dan ook mijn geluk toen ik op mijn achttiende in één keer slaagde voor mijn rijbewijs, dankzij zo’n spoedcursus was ik vlak na mijn verjaardag ineens hartstikke mobiel: in mijn eigen autootje durfde ik overal op af! Wat een heerlijk gevoel was dat! Daar waar veel autisten last hebben van angst om auto te rijden, had ik dat gelukkig niet en zo kon ik dan toch, zittend in mijn veilige auto, een beetje deelnemen aan de samenleving!

Ik sta er tegenwoordig niet eens meer bij stil dat ik veel angsten heb. Zo ben ik eigenlijk bang voor vogels, maar ja, die vliegen gelukkig over me heen. Behalve dan die enge, vieze, gore duiven op de Markt in mijn stad. Die brutale engerds, die gewoon op je tafel komen zitten als je op het terras zit. Doodeng, ik verstijf totaal als ik ze zie. Maar goed, ik raak niet meer in paniek, in tegenstelling tot vroeger. De tandarts, dat was vroeger ook zo’n drama. Ik had in mijn dossier staan “patiënt bijt”, want als bij mij de paniek toesloeg, dan werd ik net een wilde kat. Hetzelfde was het geval bij het consultatiebureau en het witgele kruis waar je je inentingen moest halen: ik zette de tent altijd helemaal op zijn kop en ik moest in de houdgreep. Ik ben ook bang om te vallen, en ik heb niet echt een hele goede motoriek, dus was ik op school met gymles altijd als aan de grond genageld, ik was niet in beweging te krijgen. 2014-02-05 21.58.58

Sommige angsten van vroeger zijn overwonnen, zoals mijn angst voor honden, dankzij opa’s onophoudelijke training. Hij heeft uren besteed aan mij, gewacht tot ik eindelijk dichtbij genoeg durfde te komen bij Tanja, zijn herdershond. Samen met mij zat hij samen in de kennel van de hond, uit te leggen wat alle reacties van de hond betekenden. Hoe ik aan de stand van de staart en de oren kon zien wat een hond bedoelde. Opa snapte mij heel goed, en begreep dat mijn angst voortkwam uit onwetendheid. Ook nu is dat nog mijn taktiek: als ik ergens bang van ben, ga ik uitzoeken wat datgene waar ik bang voor ben, precies voor staat. Dat werkt bijna altijd. Ik denk dat bijna alle autisten dat hebben: bang zijn voor dingen die ze niet kennen, niet snappen, die afwijken van hoe ze dingen in hun hoofd verwachten.

Lang heb ik gedacht (want dat was me verteld) dat ik mijn angsten allemaal moest overwinnen. “Face the fear and just do it anyway” en “life starts at the end of your comfort zone”, en meer van dat soort motivatiespreuken. Maar op een gegeven moment werd ik daar ook weer gestrest van: ik was steeds bezig met het opzoeken van angsten om die dan te bedwingen. En waarom? Om iets aan mezelf en de buitenwereld te bewijzen? Daar ben ik dus ook maar mee opgehouden. Als ik nu iets voorbij zie komen dat ik niet durf, dan is dat maar zo. Ik hoef niet alles te kunnen, of te durven. Ik hou gewoon van een rustig, stressloos en angstvrij leven.

Een van de weinige angsten waar ik niet echt vanaf ben gekomen, is de angst om ziek te worden en te moeten overgeven. Vroeger had ik echt last van emitofobie, en raakte ik volslagen in paniek als ik moest kotsen. Dat is gelukkig wel wat minder geworden (tot mijn dertigste moest mijn moeder komen opdraven als ik ziek was, om mijn handje vast te houden en me te kalmeren), maar het is nog niet helemaal voorbij. Dat belemmerde me dus ook vaak om te reizen, want ik word nogal snel reisziek, en tja, dat staat zowat synoniem aan overgeven! En niets lijkt me erger dan dat ik in een opstijgend vliegtuig zit en moet overgeven, en dat ik dan niet naar het toilet kan om dat in alle rust te doen. Maar gelukkig heb ik tegenwoordig, dankzij hele goede medicijnen en hulpmiddelen, minder last van de reisziekte, en is mijn angst een beetje naar de achtergrond verdwenen. Maar om te zeggen dat hij weg is? Nee…toen ik onlangs wakker werd met een kater van jewelste en voelde dat ik moest overgeven, zat ik gewoon weer als een klein kindje te huilen in bed. Maar ja, een kater is een gevalletje ‘eigen schuld, dikke bult’, dus vond ik dat ik mijn moeder niet mocht bellen…op mijn vijfenveertigste!

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

2 Responses to ASS / Asperger: angsten, wie heeft ze niet?

  1. Zou t heel anders gelopen zijn als ik wel naar andere geluisterd had?Wel schoolreis etc? Heb puur op gevoel opgevoed,maar ben blij met het resultaat. trots op je .xx

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s