Zingeving

AutishirtGisteren gaf Annelies Spek, autoriteit op het gebied van autisme (bij vrouwen) een lezing over stressregulatie en zingeving bij Autismepunt in Eindhoven. Een thuiswedstrijd, want Autismepunt zit echt letterlijk bij mij om de hoek, dus ik kocht een kaartje en was erbij. En wat was ik blij dat ik erbij was!

Het is als autist soms echt enorm fijn om iemand die niet autistisch is, te horen uitleggen hoe je (het publiek bestond uit autisten én hulpverleners) het beste kunt omgaan met (mensen met) autisme. De lezing, van anderhalf uur, voelde voor mij als een warm bad, alsof er iemand voor de zaal mijn handleiding stond voor te lezen.

Over het eerste deel, stressregulatie, wist ik al veel, en daar ben ik in de afgelopen jaren sinds mijn diagnose ook steeds beter in geworden. Dit was vooral bevestiging van wat ik al wist, maar op een heel fijne, heldere manier.

Het tweede deel, zingeving, dat was waar ik echt voor kwam. Want daar worstel ik soms nogal mee. Wat is zingeving? Voor mij is dat toch dat je op het einde van je leven achterom kijkt en bedenkt ‘ja, het heeft nut gehad’. Maar dat is mijn definitie, en dat is misschien niet de beste, of verstandigste. Want ik hang hier dus heel mijn bestaan aan op: heeft mijn leven nut? En als ik nu even de tussenstand opmaak, denk ik vaak: nee, geen enkel nut. Ik plant me niet voort, ik deel mijn leven met niemand. Ik doe niks voor het nut van het algemeen. Ik leef, en daarmee heb je het wel gehad. Veel mensen in mijn omgeving spreken dat tegen, gaan me dan vertellen dat dat niet zo is, en illustreren dat dan met voorbeelden, maar in mijn beleving is het zoals ik het voel. Ik heb daar ook verder geen vervelende gevoelens bij, ik ben er niet depressief bij, maar nut? Nee, echt het nut zie ik er niet van in.*

Hoe komt dat nou? Daar heb ik wel een verklaring voor. In mijn hoofd zitten definities van dingen, en zoals die definities zijn, zo moét alles. Ik heb daar in eerdere therapietjes al hard aan gewerkt, want mijn definitie van een ‘relatie’ is bijvoorbeeld ‘een man en een vrouw die een huis delen en een gezin stichten’. En terwijl dat dus mijn definitie is, is het tegelijkertijd mijn schrikbeeld, want ik moet er niet aan denken dat ik mijn huis moet delen met iemand, en een gezin stichten kan (en kon) ook al niet. Maar toch is het mijn definitie, en als een relatie dus niet volgens die definitie is, ‘klopt’ het voor mij niet. Inmiddels weet ik rationeel gezien dat het niet per se zo hoeft te zijn, maar dat moet ik mezelf wel heel vaak voorhouden, het aanpassen van mijn definitie(s) wil maar niet automatiseren, zeg maar.  (Dit geldt overigens alleen voor MIJN relaties, als andere mensen andere relaties hebben, van vanille tot polyamorie, dan maakt me dat helemaal niks uit!)

En daar knelt ook de schoen bij het ouder worden, bij het zoeken naar zingeving in mijn leven: mijn eigen definities zitten me in de weg. ‘Je moet nuttig zijn voor de samenleving’ (maar ik heb helemaal geen energie om dingen voor andere mensen te doen, en dat is mijn definitie van nuttig zijn). ‘Als je ouder wordt, zorgen je kinderen voor je’ (en die heb ik niet, dus wat moet ik nou?). Je moet een huis kopen en afbetalen’ (de verplichting van het bezitten van mijn huis valt me soms enorm zwaar). Je moet altijd hard werken’ (maar mijn hoofd en lijf zijn het daar helemaal niet mee eens, en dus kan ik vaak alleen maar werken en is er weinig tijd over voor andere dingen). Zomaar een greep uit de ‘definities’ die mijn leven bepalen.

Als ik dat soort rigide definities nou eens zou kunnen leren loslaten, dan zou het leven volgens mij best wel wat leuker kunnen worden, wat meer zin kunnen krijgen… Dus dat wordt het nieuwe doel. Leren accepteren dat mijn leven niet hoeft te voldoen aan die strenge definities in mijn hoofd, en hopelijk ook leren dat die definities aanpasbaar zijn.

Een mooi detail uit de lezing van Annelies was overigens een dia over een onderzoek naar succesvolle vrouwen met autisme (volgens mij uitgevoerd in Australië).

onderzoek succesvolle vrouwenAnnelies vertelde dat deze vrouwen vaak schrijven (dat doe ik ook!), dat ze vaak hun eigenwaarde uit hun werk halen en hun eigen baan hebben gecreëerd (dat heb ik ook!), en dat zij hun sociale netwerk heel klein houden (moi aussi!)

Deze herkenning deed mij even volschieten. Ik kreeg hierbij echt het gevoel dat ik op de goede weg ben. Maar er is ruimte voor verbetering, dat zeker. En daar ga ik dus aan werken.

 

 

 

* (Overigens was dat een interessant stukje in de lezing: uit onderzoek was gebleken dat bij NT’s (neurotypische mensen, dus zonder autisme) van de mensen die denken dat het leven geen zin heeft, 99 procent depressief is. Bij autisten is dat maar de helft. Die denken veel feitelijker over dat het leven weinig zin heeft, zij worden daar niet per definitie depressief van.)

 

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

2 Responses to Zingeving

  1. Cobi says:

    Dank je voor het verslag, interessant! En fijn dat het voor jou zo’n herkenning gaf en misschien een richting om je weer verder te ontwikkelen (als je het aanpassen van definities zo zou noemen). Fijn dat je er iets aan had en mee kunt, bedoel ik eigenlijk.

  2. minavanb says:

    Nou, ik geloof dat jouw netwerken in het echt uitgebreider zijn dan ze in je hoofd lijken.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s